• در جنگ اقتصادی مردم نباید سرباز و ابزار دشمن شوند

    در جنگ اقتصادی مردم نباید سرباز و ابزار دشمن شوند

  • الگوی نظام اسلامی حکومت علی (ع) است

    الگوی نظام اسلامی حکومت علی (ع) است

  • خلاصه خطبه های نماز جمعه مورخ 26/5/97

    خلاصه خطبه های نماز جمعه مورخ 26/5/97

جبر یا اختیار؟!

افعال اختیارى انسان به خود انسان منسوب است و به نحو حقیقت به خداوند انتساب دارد. منسوب به انسان است؛ زیرا بر اساس قدرت و اراده ی او و تحت تأثیر عزم و جزم و تصمیم و گزینش او انجام مى‏پذیرد. و منسوب به خداوند است؛ زیرا هستى انسان و تمام آثار وجودى او، از جمله افعالش معلول خداوند و وابسته به اوست.

مقصود از لاجبر و لاتفویض بل امر بین امرین چیست؟ آیا منظور مخلوطى از جبر و تفویض است؟

جمله ی”لاجبر و لاتفویض بل امر بین امرین” مضمون احادیث متعددى است که از اهل بیت عصمت و طهارت در نقد دو نظریه‏ى نادرست جبر و تفویض بیان شده است و در حقیقت آموزه‏اى مستقل و دقیقى است که افعال اختیارى انسان ها را بدرستى تبیین مى‏کند. به عنوان مقدمه لازم است که تعریف واژه‏ها روشن شود و آن گاه به بحث اصلى بپردازیم.

«جبر»؛ یعنى این که انسان در افعال و کردار خود مجبور باشد و از خود اختیارى نداشته باشد. به عبارت دیگر، افعال بندگان مستند به خداوند متعال باشد. اما اختیارى که در مقابل جبر است، و بهتر است از آن به تفویض تعبیر شود، به این معناست: موجود زنده – مثلاً انسان – حالتى داشته باشد که خود منشأ فعل و ترک باشد و از روى علم و اراده و خواست خود کارى را انجام دهد یا ترک کند و هیچ عامل دیگرى حتى خداوند در فعل و ترک او تأثیر نداشته باشد. به عبارت دیگر، بنده در فعل خود کاملاً مستقل و یگانه موثر و علت تامه است و رابطه‏ى فعل اختیارى با خداوند متعال قطع باشد، که معتزله بر این باورند.

متکلمان اشعرى استناد فعل آدمیان را به خداى تعالى مى‏دانند به گونه‏اى که همانند جمادات هیچ اختیارى از خود ندارد و این معناى جبر در مکتب آنهاست. اما نظر شیعه به تبع ائمه ی اطهار (علیهم السلام) این است که نه جبر امکان تحلیل دقیق افعال انسانى را دارد و نه تفویض، بلکه تحلیل دقیق کار بشرى، راهى میان جبر و اختیار است. انسان در فعل و ترک اختیار و قدرت دارد، اما این قدرت و اختیار را خداى سبحان به او داده و قدرت بشرى نفى کننده ی قدرت الاهى نیست. به عبارت دیگر، گروهى اراده و اختیار انسان را نفى کرده‏اند (جبریون) و گروهى اراده ی الاهى را نفى کرده‏اند (طرفدران نظریه‏ى تفویض)، اما به نظر ما، اراده و قدرت و اختیار آدمى در طول اراده و قدرت الاهى است.
امر بین امرین به این معناست که در عین این که فعل مستند به انسان است، مستند به اراده ی ذات بارى تعالى نیز است. اما اراده و اختیار انسان در عرض اراده‏ى الهى نیست تا شریک در اراده‏ى الهى شود، بلکه به بیانى که عرض شد در طول اراده ی الهى است

توضیح این مطلب عمیق نیاز به مقدمات فلسفى دارد. اما به اختصار بیان مى‏شود که هستى هر موجود و پدیده‏اى، پرتویى از شأن و هستى خداست و هیچ ذره‏اى در عالم نیست، مگر این که تحت پرتو نور الاهى قرار دارد، به همین طریق هر فعل و کار و اثرى که از موجودات صادر مى‏شود، فعل و اثر خداوند است. پس همان گونه که هستى و حالات و حواس و ویژگی هاى انسان از خداست، فعل و عمل و کار و آثارش نیز حقیقتاً به خدا منتسب است. با دقت در این بیان معلوم مى‏شود که هر دو نظریه‏ى جبر و تفویض صحیح نیستند؛ زیرا در عین حال که انسان حقیقتاً موجود بوده و هستى حقیقتاً به او نسبت داده مى‏شود، در عین حال هستى او به خدا منسوب است، و او هستى را از ذات پاک هستى بخش گرفته است. بدین ترتیب فعل و عمل صادره از انسان، حقیقتاً و واقعاً فعل و عمل و کار اوست و به این دلیل به خداوند نسبت داده مى‏شود؛ زیرا چنانچه تمام هستى او از خداوند است، تمام حالات و آثار وجودى او – همچون افعال اختیاریش – وابسته به خداوند است.
اختیار

بنابر این، افعال اختیارى انسان – از روى حقیقت نه مجاز – به خود انسان منسوب است و به نحو حقیقت به خداوند انتساب دارد. منسوب به انسان است؛ زیرا بر اساس قدرت و اراده ی او و تحت تأثیر عزم و جزم و تصمیم و گزینش او انجام مى‏پذیرد. و منسوب به خداوند است؛ زیرا هستى انسان و تمام آثار وجودى او، از جمله افعالش معلول خداوند و وابسته به اوست.

پس امر بین امرین به این معناست که در عین این که فعل مستند به انسان است، مستند به اراده ی ذات بارى تعالى نیز است. اما اراده و اختیار انسان در عرض اراده‏ى الاهى نیست تا شریک در اراده‏ى الاهى شود، بلکه به بیانى که عرض شد در طول اراده ی الاهى است؛ یعنى اراده و اختیار و قدرت انسان، یکى از اجزاء علت تامه ی افعال اختیارى اوست. پس انسان مجبور نیست؛ زیرا ملاک اختیار یعنى قدرت و اراده در او موجود است و در عین حال او مختار على الاطلاق نیز نیست؛ زیرا مقدمات کار در اختیار او نیست. و این همان معناى امر بین امرین است که بر تمام افعال صادره از انسان حاکم است. پس آموزه ی امر بین امرین اثبات اختیار انسان با حفظ ارتباط على و معلولى آن به اراده الاهى است و در برابر ناتوانى تحلیلى دو نظریه جبر و تفویض به خوبى افعال اختیارى انسان را تبیین مى‏کند.

آثار اعتقاد به جبر در جامعه

معتقد شدن به جبر، آثار بدی در جامعه می‌گذارد و ابعاد مختلف زندگی انسان را تحت تأثیر خود قرار می‌دهد. این عقیده، مانند میکروب بیماری فلج، روح و اراده انسان را فلج می‌سازد؛ چرا که این مسلک، انسان را کاملاً فاقد اختیار و آزادی می‌داند.
«جبر»؛ یعنى این که انسان در افعال و کردار خود مجبور باشد و از خود اختیارى نداشته باشد. به عبارت دیگر، افعال بندگان مستند به خداوند متعال باشد

در این‌جا برخی از آثار منفی اعتقاد به جبر در جامعه بیان می‌شود:

1. افزایش ظلم و تعدّی: این طرز تفکر، دست چپاول زورگویان را درازتر می‌سازد؛ زیرا این افراد، مقام و اموالی را که غصب کرده‌اند، نعمت‌هایی از جانب خدا به شمار می‌آورند؛ چرا که طبق این عقیده برای خود اراده‌ای در کسب آن نمی‌بینند.

2. افزایش خضوع در برابر ظلم: این عقیده از طرفی دیگر، ظلم‌پذیری را رواج داده و موجب می‌شود، برخی از افراد جامعه، به خود حق اعتراض و گرفتن حقشان را ندهند و این افراد وظیفه خود را صبر در برابر جبر الهی بدانند؛ زیرا آنها چنین می‌اندیشند هر بلایی که بر آنان وارد می‌شود، مستقیماً از جانب خدا است و مقابله با آن خلاف مقام تسلیم و رضایت نسبت به خواست الهی است.

3. رواج فساد: چون این مکتب رابطه‌ای بین اعمال و شخصیت انسان و آینده سعادت‌بار و شقاوت‌بارش قائل نیست، معتقدان به این نظریه هرگز در فکر تقویت شخصیت و اصلاح اخلاق و اعمال خود نمی‌افتند و همه چیز را به تقدیر و سرنوشت می‌سپارند که این موجب اصلاح نشدن جامعه و رواج فساد در آن می‌گردد.

4. سلب مسئولیت و پوچ‌گرایی: لازمه اعتقاد به جبر، سلب مسئولیت از انسان است که به معناى نفى مهم‌ترین ویژگى موجود در انسان می‌باشد. این امر منتهی به پوچى و بیهودگى هر نظام تربیتى و اخلاقى و حقوقى و از جمله نظام تشریعى اسلام می‌شود؛ زیرا در صورتى که انسان، اختیارى در انجام کارهایش نداشته باشد دیگر جایى براى وظیفه و تکلیف و امر و نهى و پاداش و کیفر، باقى نخواهد ماند. این حالت منجر به ایجاد آشوب و بی‌سامانی در انجام تکالیف و وظایف اجتماعی خواهد شد.

منبع: سایت اسلام کوئیست

Tulisa Contostavlos talks about possible fashion line support from Cheryl Cole
Porno Filme Dior’s general manager at the helm of the new licensing

Making It On The CW
xhamster or at least a princess

An Alternative To Fructose Video
Einfachporno.com View Photos 10 Beauty Secrets Every Woman Should Know You May Like

How to Wear a Brown Scapular
Porno No further explanation is needed

Chinese Laundry Shoes Featured on the Cover of
Einfachporno.com Nylon stockings had just been created and were trendy

a different way in the summer
Kostenlose Porno night time time garment clothing your 1940s

Music Rock Bands Rock Bands t
pornos What Does a Retail Buyer Do

Vibrators Rabbit Vibrators Are the Ultimate Source of Female Pleasure
blackporn panache tips for men